Του Δημήτρη Λακαφώση Αντιστρατήγου ε.α.

1.ΙΡΑΚ. Στο Ιράκ, στις 9 Ιουλίου 2017, μετά από 9 μήνες μάχης, οι ιρακινές δυνάμεις εκδιώκουν τους μερικούς απομείναντες πολεμιστές ISIS και από την ανατολική Μοσούλη και ανακαταλαμβάνουν ολόκληρη τη Μοσούλη, το τελευταίο αστικό οχυρό της αντίστασης στο Ιράκ από το 2014. Χιλιάδες έχουν σκοτωθεί και περίπου 900.000 άνθρωποι έχουν εγκαταλείψει την πόλη, από τότε που άρχισε η επίθεση τον περασμένο Οκτώβριο 2017 και δεν είναι βέβαιο πότε επιστρέφουν στα σπίτιά τους.

Τα Η.Ε. υπολογίζουν ότι η επανόρθωση των ζημιών μόνο στη βασική υποδομή κοστίζει $1δις.
Η μάχη στη Μοσούλη έχει κερδιθεί αλλά όχι και ο πόλεμος στο Ιράκ. Η ιρακινή κυβέρνηση έχει να εξαλείψει τους IS και από τις δυτικές επαρχίες από όπου μπορούν να επικοινωνούν με τους IS της ανατολικής Συρίας. Ανάγκη υπάρχει και για εσωτερική συμφιλίωση Σιιτών και Σουνιτών και απομάκρυνση των παραστρατιωτικών ιρακινών πολεμιστών στη μάχη της Μοσούλης. Διαφορετικά, προκύπτει στο Ιράκ άλλο Αφγανιστάν με άλλους Τaliban;
2.ΣΥΡΙΑ. Στη Συρία, μετά τη Μοσούλη του Ιράκ, συνεχίζεται η επίθεση για ανακατάληψη και της Raqqa, με τέλος ίσως το φθινόπωρο 2017, η άλλη αυτοαποκαλούμενη πρωτεύουσα του ISIS στη Συρία, και να μην μπορεί να προβάλλεται το IS ως κράτος. Το ISIS άρχισε να χάνει και στη Συρία χωρίς να έχει καταβληθεί ακόμη. Είναι ευκολότερη η μάχη της Raqqa από την της Μοσούλης, αν και η υπό των Η.Π.Α συμμαχία στο έδαφος είναι ασθενέστερη από αυτή της Μοσούλης. Στη μετά Raqqa εποχή, επιβάλλεται και αντιμετώπιση των πολλών IS φωλεών στη νότια-ανατολική Συρία, με επίκεντρο την πόλη Deir ez-Zour. Η, δε, υπό την ηγεσία των Κούρδων επίθεση του Συριακών Δημοκρατικών Δυνάμεων, σε συμφωνία και με υποστήριξη των Η.Π.Α, παρέχει απαιτήσεις των Κούρδων στη μετά εποχή, πράγμα το οποίο δεν καλοβλέπει η Τουρκία.
Συμπερασματικά, η κρίση στη Συρία συνεχίζεται για επτά χρόνια και έως πότε. Η πέμπτη διάσκεψη Γενεύης, υπό τα Η.Ε., βρίσκεται σε εξέλιξη, χωρίς θετικές προοπτικές για την επίλυση της κρίσης. Διαφορετικά προκύπτει μια άλλη Υεμένη και Σομαλία, χώρα διαιρημένη σε ζώνες επιρροής από έξω, επάνω σε ερείπια ενός μακροχρόνιου καταστρεπτικού εμφυλίου και χωρίς τέλος.
3. YEMEN. Η, με επτά ανακωχές, μεσολάβηση των Η.Ε., έχει αποτύχει να σταματήσει τις συγκρούσεις στην Υεμένη μεταξύ των κυβερνητικών δυνάμεων που ελέγχουν την νότια επαρχία του Άντεν και και των ανταρτών που έχουν καταλάβει την πρωτεύουσα Sanaa. Τις σουνιτικές κυβερνητικές δυνάμεις υποστηρίζει ο υπό τη Σαουδική Αραβία συνασπισμός και τους σιίτες αντάρτες το Ιράν. Ο ‘’ξεχασμένος΄΄σχεδόν εμφύλιος δεν προέρχεται βασικά από την αραβική εξέγερση 2011, αλλά από τις επικρατούσες από παλαιότερα τάσεις , εσωτερικές και εξωτερικές, για διαμελισμό της χώρας μεταξύ σιιτών και σουνιτών.
Από την επέμβαση του Riyadh το 2015, έχουν σκοτωθεί περισσότερο από 8.000 άνθρωποι και τραυματισθεί πλέον των 44.500. Εκατομμύρια έχουν περιορισμένη πρόσβαση σε τρόφιμα και φάρμακα και λιγότερο από το μισό των νοσοκομείων λειτουργεί. Σε μία από τις φτωχότερες χώρες του κόσμου, η χολέρα και ο τύφος έχουν σκοτώσει χιλιάδες και εκτοπίσει εκατομμύρια ανθρώπων. Τα 2/3 των 27 εκατομμυρίων έχει ανάγκη από ανθρωπιστική βοήθεια.

4. ΛΙΒΥΗ. Στις 24 Ιουλίου 2017, στην τεμαχισμένη και σε χάος Λιβύη, οι δύο κύριοι ηγέτες –ο προσωρινός πρωθυπουργός Fayez al-Sarraj, που υποστηρίζεται από τα Η.Ε.. και ο Khalifa Haftar, απόστρατος στρατηγός, του οποίου οι δυνάμεις ελέγχουν μεγάλο μέρος της ανατολικής χώρας, συναντήθηκαν στο Παρίσι υπό τον γάλλο Πρόεδρο Emmanuel Macron. Συμφώνησαν για κατάπαυση πυρός, με εξαίρεση τη μάχη κατά ισλαμιστών παραστρατιωτικών και για προεδρικές και βουλευτικές εκλογές νωρίς το επόμενο έτος, ίσως το Μαϊο 2018. Επικρατεί σκεπτικισμός για την επιτυχία της κατάπαυσης πυρός. Είναι η δεύτερη φορά που οι Sarraj and Haftar συναντιώνται μέσα σε τρείς μήνες: έχουν συναντηθεί στο Abu Dhabi το Μάιο 2017, αλλά με αποτυχία. Στις συναντήσεις προεδρεύει ο πρόσφατα αποσταλμένος από τα Η.Ε. για τη Λιβύη, Ghassan Salamé.
Οι δύο ηγέτες αποδέχθηκαν ότι μόνο η πολιτική λύση μπορεί να τερματήσει την κρίση, με ένα κανονικό στρατό κάτω από πολιτική εξουσία για να επιλυθούν τα ακανθώδη προβλήματα της Λιβύης, που πλημμυρίζει από παραστρατιωτικούς και παράνομες διακινήσεις ανθρώπων με λεία μετανάστες που χρησιμοποιούν τη Λιβύη ως εφαλτήριο για είσοδο στην Ευρώπη.
Ο Επιρροές των κυρίων δύο Αντιπάλων
SARRAJ. Ο Sarraj ,προσωρινός πρωθυπουργός από το 2015, έχει αποτύχει να ενώσει τη χώρα. Στην Τρίπολη, στη δυτική Λιβύη, μερικοί από τους φιλικά προσκείμενους παραστρατιωτικούς τον ανέχονται ενώ άλλοι δεν τον υπακούουν και οι διαφωνούντες με την κατάπαυση του πυρός αποκλείονται από τις συζητήσεις. Ο Sarraj δεν έχει δικές του δυνάμεις ασφαλείας ή μέσα για να επιβάλλει τον αφοπλισμό των παραστρατιωτικών και να ασκήσει αποτελεσματική εξουσία. Ομάδες jihadist έχουν προσωρινά καταλάβει τη Sirte και τη Benhgazi και με παράνομες ανθρώπινες διακινήσεις, μετανάστες μέσω Λιβύης εισέρχονται στην Ιταλία κάθε μήνα.
HAFTAR. Ο στρατηγός Haftal ελέγχει τα 2/3 της ανατολικής χώρας, πλούσια σε πετρέλαιο, και αποσκοπεί να καταλάβει την Τρίπολη μέχρι το τέλος του 2017. Ο Haftal δεν δεσμεύεται απόλυτα για καταμερισμό της εξουσίας. Ο Haftar έχει να πείσει και δικούς του στο Tobruk που παρουσιάζονται απρόθυμοι να υιοθετήσουν τη διαπραγμάτευση του Παρισίου και αποκλείονται από τις συζητήσεις. Εάν οι παραστρατιωτικοί της Τρίπολης δεν διαλυθούν, ο Haftar πιθανόν να θεωρήσει την διαπραγμάτευση του Παρισίου κενή περιεχομένου. Ο Haftar υποστηρίζεται από την Αίγυπτο, τα Η.Α.Ε. και το υπόλοιπο του γαλλικού στρατού. Ωστόσο, οι πολιτικοί ηγέτες στη Δύση μάλλον παρέρχονται τις αδυναμίες του Haftar επειδή επιζητούν να έχουν ειρήνη σε μια χώρα η οποία απειλεί την Ε.Ε, και ειδικότερα την Ιταλία.