Ο χρόνος έχει έναν μοναδικό τρόπο να ξεχωρίζει τους ανθρώπους. Στη στρατιωτική πορεία ενός αξιωματικού, οι βαθμοί, οι θέσεις ευθύνης και οι διακρίσεις αποτελούν αναμφίβολα σημαντικούς σταθμούς. Εκείνο όμως που τελικά μένει ζωντανό είναι το αποτύπωμα που αφήνει στους ανθρώπους του. Οι αξίες που τους μεταδίδει, το παράδειγμα που τους εμπνέει και ο τρόπος με τον οποίο τους διαμορφώνει. Ο Υποστράτηγος ε.α. Χατζηπλής Χρήστος υπήρξε ένας από εκείνους τους σπάνιους ανθρώπους που δεν άφησαν πίσω τους μόνο μια σπουδαία στρατιωτική πορεία, αλλά μια παρακαταθήκη ήθους, ανθρωπιάς και ηγεσίας που εξακολουθεί να φωτίζει την πορεία όσων είχαν την τιμή να τον γνωρίσουν και να υπηρετήσουν κοντά του.
Είχα την ιδιαίτερη τιμή να τον γνωρίσω στα πρώτα μου βήματα ως αξιωματικός. Αρχικά στη Σχολή Τεθωρακισμένων, όπου υπήρξε εκπαιδευτής μου, και λίγο αργότερα ως νέος Ανθυπίλαρχος στην πρώτη μου μετάθεση στη 25 ΕΜΑ, που είχα την τιμή και την τύχη να είναι Διοικητής μου. Τότε ίσως να μην μπορούσα να αντιληφθώ πόσο βαθιά θα με επηρέαζαν εκείνα τα χρόνια. Με το πέρασμα του χρόνου, κατάλαβα ότι δεν διαμόρφωσαν μόνο τον αξιωματικό που προσπάθησα να γίνω, αλλά και τον άνθρωπο που επέλεξα να είμαι. Υπάρχουν δάσκαλοι που μεταδίδουν γνώσεις και υπάρχουν άνθρωποι που, χωρίς ποτέ να το επιδιώξουν, αφήνουν μέσα σου ένα κομμάτι του χαρακτήρα τους. Εκείνος ήταν ένας από αυτούς.
Ήταν μια προσωπικότητα που δύσκολα μπορούσε να περάσει απαρατήρητη. Διέθετε βαθιά γνώση των στρατιωτικών θεμάτων, καθαρή κρίση, πρακτικό πνεύμα και μια σπάνια ικανότητα να βλέπει την ουσία κάθε προβλήματος, με πραγματικό πνεύμα Αξιωματικού Τεθωρακισμένων. Δεν αναζητούσε τις εύκολες λύσεις, ούτε εντυπωσίαζε με μεγάλα λόγια. Ενέπνεε με τη σκέψη του, την ψυχραιμία του και τη βεβαιότητα που απέπνεε ότι κάθε δυσκολία μπορεί να αντιμετωπιστεί όταν υπάρχει γνώση, προετοιμασία μέσα από σκληρή δουλειά και ευθύνη. Ήταν από εκείνους τους ανθρώπους που σε έκαναν να θέλεις να γίνεις καλύτερος, όχι επειδή στο ζητούσαν, αλλά επειδή οι ίδιοι αποτελούσαν το μέτρο της σύγκρισης. Δεν θα ξεχάσω ποτέ τις μοναδικές εμπειρίες που έζησα και την σιγουριά και ετοιμότητα που ένοιωθα ότι θα εκτελέσουμε την αποστολή μας, έχοντας ως Διοικητή Μονάδας τον Ανχη Χατζηπλή Χρήστο, κατά την κρίση του 1987 με την Τουρκία.
Εκείνο όμως που τον έκανε πραγματικά ξεχωριστό δεν ήταν μόνο η στρατιωτική του επάρκεια. Ήταν ο τρόπος με τον οποίο φρόντιζε τους ανθρώπους του. Η μέριμνα για το προσωπικό δεν αποτελούσε για εκείνον μια υπηρεσιακή υποχρέωση, ούτε μια τυπική διαδικασία. Ήταν στάση ζωής. Ήθελε να γνωρίζει ότι όλοι ήταν καλά, ότι δεν τους έλειπε τίποτα και ότι μπορούσαν να εκτελούν το καθήκον τους με αξιοπρέπεια και ασφάλεια. Έκανε τον καθένα να αισθάνεται ότι τον υπολογίζει, ότι τον ακούει και ότι βρίσκεται δίπλα του. Και αυτό δεν ξεχνιέται ποτέ. Ίσως κάποιος να μη θυμάται κάθε διαταγή που έδωσε. Δεν θα ξεχάσει όμως ποτέ τον Διοικητή που είχε απέναντί του.
Ήταν απαιτητικός, αλλά πρώτα από όλα με τον ίδιο του τον εαυτό. Δεν ζητούσε ποτέ κάτι που δεν ήταν ο ίδιος πρόθυμος να κάνει. Η εργατικότητα, η ακεραιότητα, η αίσθηση του καθήκοντος και το προσωπικό του παράδειγμα ήταν ο τρόπος με τον οποίο διοικούσε. Γι’ αυτό και ο σεβασμός που ενέπνεε δεν προερχόταν από τον βαθμό του, αλλά από το ήθος του.
Τα χρόνια πέρασαν και οι υπηρεσιακοί μας δρόμοι χώρισαν, όμως η επικοινωνία μας δεν χάθηκε ποτέ. Κάθε φορά που συνομιλούσαμε, διέκρινα την ίδια ευγένεια, την ίδια αρχοντιά και την ίδια ταπεινότητα που τον χαρακτήριζαν από τότε που τον πρωτογνώρισα. Παρά την εμπειρία, την προσφορά και την αναγνώριση που είχε κερδίσει, παρέμενε ένας άνθρωπος που αντιμετώπιζε τους άλλους με σεβασμό και αξιοπρέπεια. Ίσως γι’ αυτό όσοι τον γνώρισαν δεν θυμούνται πρώτα τον βαθμό του. Θυμούνται πρώτα τον άνθρωπο.
Στην πορεία της ζωής και της καριέρας μου βρέθηκα αρκετές φορές μπροστά σε δύσκολες αποφάσεις και απαιτητικά διλήμματα. Δεν ήταν λίγες οι φορές που αναρωτήθηκα πώς θα προσέγγιζε ο Διοικητής μου στην 25 ΕΜΑ την ίδια κατάσταση, ποια στάση θα κρατούσε, ποιον δρόμο θα επέλεγε. Η σκέψη αυτή υπήρξε πολλές φορές για μένα ένα σταθερό σημείο αναφοράς, φωτίζοντας τον δρόμο προς τη σωστή απόφαση. Δεν ήταν γιατί αναζητούσα την εύκολη απάντηση· ήταν γιατί είχα την απόλυτη εμπιστοσύνη στις αξίες που υπηρετούσε σε όλη του τη ζωή. Ίσως αυτή να είναι και η μεγαλύτερη παρακαταθήκη που μπορεί να αφήσει ένας Διοικητής στους ανθρώπους του: να συνεχίζει να τους καθοδηγεί με το παράδειγμά του, ακόμη και όταν δεν βρίσκεται πια κοντά τους.
Λέγεται συχνά ότι οι πραγματικοί ηγέτες δεν μετριούνται από τους βαθμούς που έφεραν, αλλά από τους ανθρώπους που διαμόρφωσαν. Αν αυτό είναι το μέτρο, τότε ο Υποστράτηγος ε.α. Χατζηπλής Χρήστος ανήκει στους πραγματικά μεγάλους. Γιατί άφησε πίσω του αξιωματικούς που δεν θυμούνται μόνο όσα τους δίδαξε, αλλά κυρίως τον τρόπο με τον οποίο τους έκανε να αντιλαμβάνονται την ευθύνη, την ηγεσία και τον σεβασμό προς τον άνθρωπο. Και αυτή είναι μια κληρονομιά που δεν καταγράφεται σε υπηρεσιακά έγγραφα· καταγράφεται στις συνειδήσεις των ανθρώπων.
Κύριε Διοικητά,
Όλοι εμείς που υπηρετήσαμε υπό τις διαταγές σας, ευχαριστούμε και σας ευγνωμονούμε για όλα όσα μας προσφέρατε. Για τις γνώσεις, τις αρχές, το παράδειγμα και τις αξίες που μας μεταδώσατε με τρόπο αθόρυβο, αλλά ανεξίτηλο. Είναι προνόμιο στη ζωή να συναντά κανείς ανθρώπους που του δείχνουν τον δρόμο. Ακόμη μεγαλύτερο προνόμιο είναι να εξακολουθεί να βαδίζει σε αυτόν, πολλά χρόνια αργότερα. Η παρουσία σας υπήρξε δώρο για όσους είχαν την τύχη να υπηρετήσουν κοντά σας και η μνήμη σας θα παραμένει ζωντανή μέσα από τον τρόπο με τον οποίο συνεχίζουμε να πορευόμαστε.
Αιωνία σας η μνήμη
Στρατηγός ε.α. Χαράλαμπος Λαλούσης
Επίτιμος Αρχηγός Γενικού Επιτελείου Στρατού