Γράφει ο Υποστράτηγος ε.α. Χρήστος Παπαδογεωργόπουλος
Η πρόσφατη αναβολή της κατάθεσης στη Μεγάλη Τουρκική Εθνοσυνέλευση του νομοσχεδίου για τη λεγόμενη «Γαλάζια Πατρίδα» δημιούργησε σε αρκετούς την εντύπωση ότι η Άγκυρα υπαναχωρεί από τις γνωστές αναθεωρητικές της επιδιώξεις.
Μία τέτοια εκτίμηση θα ήταν ιδιαίτερα επικίνδυνη.
Όλα δείχνουν ότι η Τουρκία δεν εγκατέλειψε το σχέδιό της. Αντιθέτως, το μεταθέτει χρονικά, επιλέγοντας ευνοϊκότερη συγκυρία, ώστε να αποφύγει διεθνείς αντιδράσεις πριν από σημαντικές διπλωματικές εξελίξεις. Το νομοσχέδιο εξακολουθεί να αποτελεί στρατηγική προτεραιότητα της τουρκικής ηγεσίας.
Η «Γαλάζια Πατρίδα» δεν είναι ένα απλό πολιτικό σύνθημα.
Αποτελεί την επίσημη πλέον στρατηγική αντίληψη της Τουρκίας για τη θαλάσσια ισχύ της. Επιδιώκει να προσδώσει νομοθετική υπόσταση στις τουρκικές διεκδικήσεις στο Αιγαίο, στην Ανατολική Μεσόγειο και στη Μαύρη Θάλασσα, ενσωματώνοντας ακόμη και το Τουρκο-Λιβυκό Μνημόνιο στο εσωτερικό της τουρκικής έννομης τάξης.
Τι έχει κάνει μέχρι σήμερα η Ελλάδα;
Αρκετοί αναλυτές υποστηρίζουν ότι η Αθήνα παρακολουθεί παθητικά τις εξελίξεις. Η πραγματικότητα είναι πιο σύνθετη.
Η ελληνική κυβέρνηση έχει ήδη προβεί σε σειρά ενεργειών:
- έχει απορρίψει δημοσίως το υπό διαμόρφωση νομοσχέδιο ως αντίθετο προς το Διεθνές Δίκαιο και ειδικότερα προς το Δίκαιο της Θάλασσας,
- έχει ενημερώσει τους εταίρους της στην Ευρωπαϊκή Ένωση και στο ΝΑΤΟ για τις τουρκικές προθέσεις,
- έχει θέσει το θέμα στις επαφές του Πρωθυπουργού και του Υπουργείου Εξωτερικών με ξένες κυβερνήσεις,
- έχει ενισχύσει τις τριμερείς συνεργασίες με Κύπρο, Αίγυπτο και Ισραήλ,
- συνεχίζει την αμυντική ενίσχυση των Ενόπλων Δυνάμεων και την εμβάθυνση της στρατηγικής συνεργασίας με τη Γαλλία και τις Ηνωμένες Πολιτείες,
- επιδιώκει τη διατήρηση του ζητήματος στην ευρωπαϊκή ατζέντα, ώστε οποιαδήποτε μονομερής τουρκική ενέργεια να έχει πολιτικό και διπλωματικό κόστος.
Οι ενέργειες αυτές ασφαλώς δεν είναι αμελητέες.
Το ερώτημα όμως που τίθεται είναι αν αρκούν.
Είναι αρκετή η διπλωματία;
Η εμπειρία των τελευταίων δεκαετιών δείχνει ότι η Τουρκία εφαρμόζει σταθερά μια στρατηγική δημιουργίας τετελεσμένων.
Πρώτα διατυπώνει θεωρίες.
Στη συνέχεια τις ενσωματώνει σε επίσημα κρατικά έγγραφα.
Ακολούθως τις μετατρέπει σε νόμους.
Τέλος επιχειρεί να τις επιβάλει στην πράξη με ερευνητικά σκάφη, NAVTEX, στρατιωτική παρουσία και πολιτική πίεση.
Ακριβώς αυτό συνέβη με το Τουρκο-Λιβυκό Μνημόνιο.
Ακριβώς αυτό επιχειρείται σήμερα με τη «Γαλάζια Πατρίδα».
Τι θα έπρεπε να κάνει η Ελλάδα
Η Ελλάδα οφείλει να κινηθεί ακόμη πιο αποφασιστικά.
Ειδικότερα θα μπορούσε:
- να προχωρήσει σε διεθνή εκστρατεία ενημέρωσης όλων των κρατών-μελών του ΟΗΕ,
- να ζητήσει προληπτική καταδίκη οποιασδήποτε τουρκικής νομοθεσίας που παραβιάζει τις αρχές του Διεθνούς Δικαίου,
- να επιδιώξει σαφείς αποφάσεις της Ευρωπαϊκής Ένωσης πριν ακόμη ψηφισθεί ο νόμος,
- να ενισχύσει τις διπλωματικές συνεργασίες με χώρες της Ανατολικής Μεσογείου,
- να επιταχύνει την άσκηση των κυριαρχικών της δικαιωμάτων όπου αυτό είναι εφικτό και νομικά κατοχυρωμένο,
- να συνεχίσει με αμείωτη ένταση την ενίσχυση της αποτρεπτικής ισχύος των Ενόπλων Δυνάμεων.
Η διπλωματία αποκτά πραγματική ισχύ όταν συνοδεύεται από αξιόπιστη αποτροπή.
Η μεγαλύτερη παγίδα
Η μεγαλύτερη παγίδα για την Ελλάδα δεν είναι τόσο η ψήφιση ενός τουρκικού νόμου.
Είναι ο εφησυχασμός.
Η Τουρκία διαθέτει μακροχρόνια στρατηγική, ανεξάρτητα από τις περιστασιακές αναβολές ή τις τακτικές κινήσεις της. Οι στόχοι της παραμένουν σταθεροί και υπηρετούνται με συνέπεια.
Η Ελλάδα δεν πρέπει να αιφνιδιαστεί όταν το νομοσχέδιο επανέλθει στη Μεγάλη Τουρκική Εθνοσυνέλευση.
Πρέπει να έχει ήδη προετοιμάσει το διπλωματικό, νομικό και αποτρεπτικό της οπλοστάσιο.
Διότι η ιστορία των ελληνοτουρκικών σχέσεων έχει αποδείξει ότι οι κρίσεις δεν ξεκινούν όταν ψηφίζεται ένας νόμος.
Ξεκινούν όταν ο αντίπαλος πιστεύει ότι δεν θα υπάρξει αποφασιστική αντίδραση.