Επιμέλεια Γιάννης Τερνιώτης
Μέχρι την δεκαετία του 1970, τα μοναδικά γνωστά απομεινάρια – κειμήλια για την Ιστορία του Οπλου Ιππικού- Τεθωρακισμένων, αρμάτων ‘Κένταυρος’ στην πατρίδα μας ήταν μόνο τέσσερις πύργοι …Οι δύο απο αυτούς είχαν τοποθετηθεί στον περιβάλλοντα χώρο του Πολεμικού Μουσείου Αθήνας, ένας στον υπαίθριο εκθεσιακό χώρο στο πρώην Στρατηγείο της ΧΧ Τεθ/νης Μεραρχίας και τώρα ΜΕΡΥΠ στην Θεσσαλονίκη και ένας ακόμα έξω απο ένα στρατόπεδο στο Πολύκαστρο. Σε όλους η κατάσταση στο εσωτερικό τους ήταν ‘πτωχή’ , αφού ήταν απογυμνωμένοι απο όλα τα εξαρτήματα και συσκευές που αρχικά είχαν . Αλλά και εξωτερικά τους ακόμα είχαν διάφορες ελλείψεις .
Οπως είναι γνωστόν , στις αρχές της δεκαετίας του 1960, τα υπόλοιπα άρματα διαλύθηκαν και εκποιήθηκαν σαν άχρηστο μετάλλευμα … Ομως τον Δεκέμβριο του 1975, ανακαλύφθηκε κοντά στο χωριό Κέλλη στην Φλώρινα, ένα θαμμένο στο έδαφος παλαιό άρμα μάχης . Καθώς οι εργασίες απομάκρυνσης των όγκων χώματος που το σκέπαζαν προχωρούσαν , ταυτοποιήθηκε ότι επρόκειτο για ένα άρμα ‘Κένταυρος’ του Ε.Σ , το οποίο είχε μάλλον κριθεί μη επισκευάσιμο κατά την δεκαετία του ‘50 . Προφανώς τότε , απο το άρμα αφαιρέθηκαν σχεδόν όλα τα μηχανικά εξαρτήματα ( και ο κινητήρας ), το θωρακισμένο κάλυμμα του διαμερίσματος κινητήρα, οι ερπύστριες και οι κινητήριοι τροχοί τους κ.α , ενώ στην συνέχεια ρυμουλκήθηκε στο σημείο που βρέθηκε, όπου χρησιμοποιήθηκε σαν σταθερό πυροβολείο για άμυνα της περιοχής…. Αργότερα , καλύφθηκε απο όγκους χώματος και παρέμεινε εκεί ξεχασμένο μέχρι την ανακάλυψη , την περισυλλογή του και την μεταφορά του στο Μουσείο του ΚΕΤΘ.. Ο πύργος αυτού του ‘ Κενταύρου’ ( ο πέμπτος ‘επιζών’ ) , εχει και αυτός αρκετές ελλείψεις ( κυρίως εσωτερικών εξαρτημάτων και παρελκομένων ) . Ενδιαφέρον είναι ότι διατηρεί επί του δακτυλίου της θυρίδας του Αρχηγού Πληρώματος τον έστορα προσαρμογής του πολυβόλου Browning 0,50 in , όπως εγκαταστάθηκαν επί των πύργων των αρμάτων του τύπου αυτού μετά το 1950 .
Τον Δεκέμβριο του 1975, ανακαλύφθηκε κοντά στο χωριό Κέλλη στην Φλώρινα, ένα θαμμένο στο έδαφος παλαιό άρμα μάχης . Καθώς οι εργασίες απομάκρυνσης των όγκων χώματος που το σκέπαζαν προχωρούσαν , ταυτοποιήθηκε ότι επρόκειτο για ένα άρμα ‘Κένταυρος’ του Ε.Σ ! ( φωτογρ. εφημερίδας ‘Ελευθεροτυπία ) .
Ο πύργος άρματος ‘Κένταυρος’ του ΚΕΤΘ, στο 301 Ε.Β τον Δεκέμβριο του 2022. ( φωτογρ. Γιάννης Τερνιώτης )
Στο εσωτερικό του πύργου , η εγκατάσταση του συγκροτήματος πυροβόλου των 6 λιβρών .( φωτογρ. Γιάννης Τερνιώτης)