Γράφει ο Υποστράτηγος ε.α. Χρήστος Παπαδογεωργόπουλος Αντιπρόεδρος ΣΑΙΤΘ
Τα τελευταία χρόνια παρατηρείται μια ανησυχητική μείωση του ενδιαφέροντος των νέων για σταδιοδρομία στις στρατιωτικές ανώτατες σχολές. Το φαινόμενο αυτό δεν αποτελεί απλώς ένα εκπαιδευτικό ζήτημα, αλλά έχει άμεσες επιπτώσεις στην επάρκεια και τη μελλοντική συγκρότηση των Ενόπλων Δυνάμεων, τόσο σε επίπεδο κατωτέρων στελεχών όσο και, μεσοπρόθεσμα, ανωτάτων αξιωματικών. Η κατανόηση των αιτίων της απροθυμίας αυτής είναι απαραίτητη προϋπόθεση για τη διαμόρφωση αποτελεσματικών πολιτικών προσέλκυσης.
Αίτια της μειωμένης προσέλευσης
Πρώτον, καθοριστικό ρόλο διαδραματίζουν οι οικονομικές απολαβές. Σε σύγκριση με άλλες επαγγελματικές επιλογές, ιδίως στον ιδιωτικό τομέα ή στο εξωτερικό, οι αποδοχές των στρατιωτικών συχνά θεωρούνται περιορισμένες, ιδιαίτερα αν συνυπολογιστούν οι απαιτήσεις και οι ιδιαιτερότητες του επαγγέλματος.
Δεύτερον, οι συνθήκες ζωής και εργασίας λειτουργούν αποτρεπτικά. Οι συνεχείς μεταθέσεις, η απομάκρυνση από τον τόπο κατοικίας και η δυσκολία οικογενειακού προγραμματισμού δημιουργούν ένα περιβάλλον αβεβαιότητας που πολλοί νέοι δεν είναι διατεθειμένοι να αποδεχθούν.
Τρίτον, η αλλαγή νοοτροπίας της νέας γενιάς είναι εμφανής. Οι σημερινοί νέοι αναζητούν μεγαλύτερη ευελιξία, προσωπική ελευθερία και ισορροπία μεταξύ επαγγελματικής και προσωπικής ζωής, στοιχεία που η στρατιωτική σταδιοδρομία δεν προσφέρει στον ίδιο βαθμό.
Τέταρτον, η εικόνα του στρατιωτικού επαγγέλματος στην κοινωνία έχει διαφοροποιηθεί. Η έλλειψη προβολής των θετικών πτυχών της στρατιωτικής ζωής, όπως η αποστολή, η τιμή και η προσφορά στην πατρίδα, οδηγεί σε υποτίμηση του ρόλου των Ενόπλων Δυνάμεων.
Τέλος, η ύπαρξη περισσότερων εκπαιδευτικών και επαγγελματικών επιλογών καθιστά τον ανταγωνισμό εντονότερο. Πανεπιστημιακά ιδρύματα και νέοι τομείς απασχόλησης προσφέρουν προοπτικές που φαίνονται πιο ελκυστικές και λιγότερο δεσμευτικές.
Προτεινόμενα μέτρα προσέλκυσης
Για την αναστροφή της τάσης απαιτείται μια ολοκληρωμένη και στοχευμένη στρατηγική από την Πολιτεία.
Καταρχάς, η βελτίωση των οικονομικών απολαβών είναι απαραίτητη. Η θέσπιση ανταγωνιστικών μισθών, επιδομάτων και κινήτρων θα ενισχύσει σημαντικά την ελκυστικότητα του επαγγέλματος.
Παράλληλα, πρέπει να δοθεί έμφαση στη βελτίωση των συνθηκών διαβίωσης. Μέτρα όπως η στήριξη της οικογένειας, η διευκόλυνση στη στέγαση και η σταθερότητα στις μεταθέσεις μπορούν να περιορίσουν τα αντικίνητρα.
Ιδιαίτερη σημασία έχει και η αναβάθμιση της εκπαίδευσης στις στρατιωτικές σχολές. Η ενσωμάτωση σύγχρονων γνωστικών αντικειμένων (τεχνολογία, κυβερνοάμυνα, διεθνείς σχέσεις) και η διασύνδεση με την αγορά εργασίας θα καταστήσουν τις σπουδές πιο ελκυστικές.
Επιπλέον, απαιτείται συστηματική προβολή του έργου και της αποστολής των Ενόπλων Δυνάμεων. Μέσω ενημερωτικών εκστρατειών, η κοινωνία –και ιδιαίτερα οι νέοι– πρέπει να γνωρίσουν τις αξίες, τις προοπτικές και τις δυνατότητες εξέλιξης που προσφέρει το στρατιωτικό επάγγελμα.
Τέλος, η παροχή κινήτρων μετά την αποστρατεία, όπως επαγγελματική αποκατάσταση ή αναγνώριση δεξιοτήτων στον ιδιωτικό τομέα, θα μπορούσε να λειτουργήσει ως σημαντικός παράγοντας προσέλκυσης.
Επίλογος
Η μείωση του ενδιαφέροντος των νέων για τις στρατιωτικές σχολές δεν είναι ένα συγκυριακό φαινόμενο, αλλά αποτέλεσμα βαθύτερων κοινωνικών και οικονομικών μεταβολών. Η Πολιτεία καλείται να προσαρμοστεί σε αυτές τις νέες συνθήκες και να αναδείξει εκ νέου τη στρατιωτική σταδιοδρομία ως μια αξιόλογη και ελκυστική επιλογή ζωής. Η ενίσχυση των Ενόπλων Δυνάμεων ξεκινά από την προσέλκυση ικανών και αφοσιωμένων νέων – και αυτό απαιτεί όραμα, σχεδιασμό και αποφασιστικότητα.